TÀI LIỆU SỐ 48: CÂN BẰNG GIỮA CƯỜNG ĐỘ VÀ ĐỘ BỀN TRONG THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH (Ngày 27/03/2026)

CÂN BẰNG GIỮA CƯỜNG ĐỘ VÀ ĐỘ BỀN TRONG THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH   

 

GIỚI THIỆU

     Trong thực tế các công trình , đặc biệt tại môi trường ven biển và khu vực ẩm, nhiều công trình không hỏng vì thiếu cường độ mà hỏng vì thiếu độ bền lâu. Sau 15–25 năm, câu hỏi không còn là công trình có chịu được tải không, mà là còn tồn tại tốt hay không.

 

HIỆN TRẠNG

 Các công trình đá và gỗ tồn tại hàng trăm năm vì không có cơ chế ăn mòn điện hóa. Tuy nhiên, chúng hạn chế về khả năng chịu tải và vượt nhịp.

Cầu có kết cấu trụ đá , cột gỗ có tuổi thọ 500 năm vẫn tốt	Cầu Ka Long – Móng Cái có kết cấu trục xây đá , trải qua hơn 60 năm nhưng vẫn rất tốt

 

Nhiều công trình BTCT hiện đại chưa đạt được tuổi thọ thiết kế 50–70 năm, không phải do thiếu cường độ, mà do chưa kiểm soát tốt các cơ chế suy giảm trong môi trường xâm thực.

Chưng cư có tuổi thọ 50 năm	Trụ cầu sau 25 năm

 

NGUYÊN NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN TUỔI THỌ CÔNG TRÌNH

 Bê tông cốt thép giúp chịu lực tốt nhưng đưa vào kết cấu một điểm yếu chí mạng : cốt thép. Khi chloride xâm nhập hoặc pH giảm hoặc khi bị ẩm, thép bị ăn mòn, gây nứt và phá hoại bê tông.

Cơ chế suy giảm : Ăn mòn thép → nở thể tích → nứt bê tông → tăng thấm → ăn mòn tăng tốc. Đây là vòng lặp phá hoại không thể đảo ngược .

Các khu vực nguy hiểm : Splash zone, chân cột tiếp xúc đất, hành lang, phòng vệ sinh và các khu vực bị thấm nước là những vị trí dễ xuống cấp nhất.

Chân cột tầng hầm sau 5 năm sử dụng	Đài cọc sau 7 năm thi công

 

GIẢI PHÁP

Giảm thấm, kiểm soát nước, sử dụng vật liệu phù hợp và áp dụng cathodic protection (SACP, ICCP) là các giải pháp quan trọng.

 

KẾT LUẬN

       Một công trình tốt không phải là công trình mạnh nhất, mà là công trình giữ được khả năng chịu lực lâu nhất theo thời gian ( tạo ra các công trình có tuổi thọ cao , giảm kinh phí bảo trì …)

      Hiện nay chúng ta thường chú ý đến khả chịu lực của kết cấu chứ chưa chú ý nhiều đến tuổi thọ công trình , dẫn đến tuổi thọ công trình do chúng ta xây dựng chưa cao .  

       Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào : tăng mác bê tông , tăng cường độ vật liệu cần chuyển trọng tâm sang : Hiểu và kiểm soát quá trình ăn mòn cốt thép trong suốt vòng đời công trình.

Người viết KS  Vũ Quang Hoài  CP1- NACE - Hoa Kỳ MIcorr - Anh Quốc vuquanghoai@phubac.vn